Atölyeler Haberler İş Sürekliliği Yönetimi Atölyesi

İŞ ETKİ ANALİZİ ve RİSK DEĞERLENDİRME İLİŞKİSİ ve ÇALIŞMA ÖNCELİĞİ

Bu yazıda iş sürekliliği yönetimi için çok önemli olan, iş etki analizi ve risk değerlendirme (1) çalışmaları arasındaki ilişki ve uygulama önceliği üzerinde duracağız.

Bildiğimiz üzere firmaların mal ve hizmet üretimi için kaynakları sınırlı olup, istenen sonuçları elde edebilmek için bu kaynakları verimli ve etkili kullanmaları gerekmektedir. Bu durum iş sürekliliği yönetim sisteminin kurulması, işletilmesi, sürdürülmesi ve geliştirilmesi için de geçerlidir. İş sürekliliği yönetim sisteminin kurulması, işletilmesi, sürdürülmesi ve geliştirilmesi için temel oluşturan risk değerlendirme ve iş etki analizi çalışmalarına da bu bakış açısı ile yaklaşılmalıdır.

İş Sürekliliğinin ne olduğunu kısaca tekrar hatırlayalım ve “iş etki analizi” ve “risk değerlendirmenin” ne olduğu, amacı ve içeriğini özetleyelim.

İŞ SÜREKLİLİĞİ;

  • Olağanüstü durumlara karşı hazırlıklı olmayı, olaylara hızlı ve etkili tepki vermeyi, insan hayatının, varlıkların ve şirket itibarının korunmasını güvence altına almayı amaçlayan bir yönetim yaklaşımıdır.
  • Kesintiye neden olan bir ihlal olayının ardından ürün ve hizmetlerin önceden tanımlanmış kabul edilebilir seviyelerdeki sunumuna devam etme konusunda firmaların sahip olduğu yetenektir [ISO 22300].

İŞ ETKİ ANALİZİ;

  • Firma için kritik öneme sahip ürünlerin, süreçlerin belirlenmesi ve zaman cetveli üzerinde önceliklendirilmesi,
  • Belirlenen ürünlerin ve bunları gerçekleştiren süreçlerin kesinti sonrası tekrar işler hale gelebilmesi için gerekli iç ve dış bağımlılıkların tespit edilmesi çalışmalarını içermektedir.

Bu çalışma ile;

  • Firma için önemli olan ürünler ve bunu gerçekleştiren süreçler,
  • Bu ürünlerin ve süreçlerin gerçekleştirildiği çalışma yerleri,
  • Bu çalışma yerlerinde yer alan ve üretim için gereli olan araç, gereç ve donanımlar
  • Bu çalışma yerlerinde yer alan ve ürün gerçekleştirmede görev alan insanlar,
  • Bu ürünlerin ve sürçlerin işletilmesi için gerekli olan tedarikçiler ve tedarik edilen ürünler ve daha fazlası hakkında bilgi edinilmektedir.

Bu sayede, İşletmenin elindeki kaynakları daha verimli ve daha etkili kullanabilmesi için, hangi çalışma alanına, hangi ürün ve süreçlere, hangi bağımlılıklara odaklanılacağı ve iş sürekliliğinin uygulama alanının (kapsamının) ne olacağı belirlenebilmektedir.

RİSK DEĞERLENDİRME;

  • İş sürekliliğinin amaçlarına ulaşmasına olumsuz etki eden ve kayba yol açan durumların belirlenmesi ve bunların yönetilmesi çalışmalarını içermektedir.

Bu çalışma ile;

  • Kesintiye sebebiyet verebilecek durum ve olaylar belirlenmekte,
  • Bu durum ve olaylar analiz edilerek öncelikendirilmekte ve
  • Risk iştahını aşan durumlar öncelikli olmak üzere yönetim planı yapılarak risklerin yönetilmesi sağlanmaktadır.

 

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere bu iki konu, bir biri ile sıkı sıkıya bağlı ancak iki farklı çalışmadır.  Risk değerlendirme çalışması, iş kesintisi yaşanmaması için yapılması gerekenlere, alınması gereken tedbirlere odaklanmaktadır. İş etki analizi ise, kesinti yaşanması durumda belirlenen öncelikler ve zaman periyodu doğrultusunda süreçlerin tekrar çalışabilir duruma gelmesi için yapılacak çalışmalara odaklanmaktadır.

Risk değerlendirme çalışmalarının yürütüleceği alan (kapsam), iş etki analizi çalışması sonucu belirlenen iş sürekliliği kapsamı olmalıdır. Aksi halde firmanın önemli ya da kritik görmediği, ürün, süreç, çalışma alanı ve bağımlılıklara yönelik risk değerlendirme çalışması yapılarak iş sürekliliği amaçlarını desteklemeyen bir durum oluşabilir ve kaynaklar verimsiz kullanılabilir.

Bunun için, iş sürekliliği kurulum ve işletme çalışmalarında öncelikle iş etki analizi çalışması yapılarak öncelikler ve bağımlılıklar belirlenmeli daha sonra bu alanlara yönelik risk değerlendirme yapılarak kesinti oluşumunu önleyici tedbirlerin alınması sağlanmalıdır. Süreç yönetimi mantığı ile baktığımızda risk değerlendirme, iş etki analizinden alacağı kapsam bilgisi ile ilerleyebilecektir. İş etki analizi çıktıları, risk değerlendirmenin en önemli girdisini oluşturmaktadır.

 

Tehdit ve risklere karşı hazır, esnek ve çevik bir iş yönetim sistemi kurmanız dileğiyle…

 

(1) Risk değerlendirme; kapsamın ve risklerin belirlenmesi, analizi, önceliklendirilmesi ve işlenmesi çalışmalarını içerecek şekilde düşünülmüştür.

Yazar Hakkında

Özgüven Saymaz

Yorumla